Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (IFRS) ve Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (ESRS), şirketlerin finansal ve sürdürülebilirlik performansını küresel ölçekte benzer hâle getirmeyi amaçlayan, son derece teknik ve bağlayıcı metinlerdir. Dolayısıyla, bu raporların çevirisi klasik bir dil aktarımının çok ötesinde finans, hukuk, regülasyon ve kurumsal iletişim bilgisinin aynı anda yönetilmesini gerektirir.
Uygulamada görüyoruz ki, IFRS ve ESRS raporlarında yapılan bazı çeviri hataları yalnızca anlam kaybına yol açmıyor, yanlış beyan, regülasyon riski ve itibar zedelenmesi gibi ciddi sonuçlar da doğurabiliyor.
Aşağıda, kurumsal rapor çevirilerinde en sık karşılaşılan 5 kritik hatayı ve bu hataların neden tehlikeli olduğunu net biçimde ele aldık.
- Teknik Terimlerin Kelime Kelime Çevrilmesi
IFRS ve ESRS metinleri, gündelik dilde birebir karşılığı olmayan çok sayıda teknik terim içerir. En yaygın hatalardan biri, bu terimlerin bağlamdan kopuk şekilde, kelime kelime çevrilmesidir.
Örnek:
Reasonable assurance → ❌ “Makul güvence” (bağlamsız kullanım)
Doğru yaklaşım: Terimin rapor içindeki denetim seviyesi ve hukuki bağlayıcılığı dikkate alınarak tutarlı biçimde kullanılması
📌 Bu tür hatalar, raporu inceleyen denetçi veya yatırımcı açısından yanlış güven düzeyi algısı yaratabilir.
- IFRS / ESRS Terminolojisinin Şirket İçi Terimlerle Karıştırılması
Bir diğer kritik hata, standart terminolojinin şirket içi dil ile harmanlanması veya sadeleştirilmesidir. Özellikle sürdürülebilirlik raporlarında bu durum sıkça görülür.
Örnek:
Material impacts, risks and opportunities (IROs) kavramının farklı bölümlerde farklı Türkçe karşılıklarla verilmesi
📌 ESRS, terminolojik tutarlılık bekler. Aynı kavramın farklı ifadelerle çevrilmesi, raporun teknik bütünlüğünü bozar ve regülasyon uyumunu zayıflatır.
- Yükümlülük Bildiren İfadelerin Yumuşatılması
Çeviri sırasında yapılan en tehlikeli hatalardan biri, metindeki zorunluluk ifade eden yapıların farkında olmadan yumuşatılmasıdır.
Örnek:
Shall disclose → ❌ “Açıklayabilir”
Doğru: “Açıklamakla yükümlüdür”
📌 Bu tür bir hata, şirketin hukuki yükümlülüklerini olduğundan daha esnek gösterir ve yanıltıcı beyan riskini doğurur.
- Sayısal ve Finansal İfadelerde Bağlam Kaybı
IFRS raporlarında rakamlar kadar, o rakamların hangi ölçüm metodolojisine göre hesaplandığı da önemlidir. Çeviride yalnızca sayıya odaklanmak, bağlamın kaybolmasına yol açar.
Örnek:
Fair value measurement açıklamalarının yalnızca “gerçeğe uygun değer” olarak geçiştirilmesi
📌 Oysa bu ifade; kullanılan seviye, varsayımlar ve piyasa koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Aksi hâlde finansal tablo dipnotları yanlış yorumlanabilir.
- Sürdürülebilirlik Dilinin Pazarlama Metni Gibi Çevrilmesi
ESRS raporlarında yapılan yaygın bir hata da, sürdürülebilirlik içeriğinin kurumsal iletişim veya pazarlama diliyle çevrilmesidir.
Örnek:
Climate transition plan → aşırı olumlu, iddialı ve yuvarlatılmış ifadeler
📌 ESRS dili; ölçülebilir, temkinli ve doğrulanabilir olmak zorundadır. Pazarlama tonuna kayan bir çeviri, raporun güvenilirliğini ve denetlenebilirliğini zedeler.
Sonuç: IFRS ve ESRS Çevirisi Neden Uzmanlık Gerektirir?
IFRS ve ESRS raporları, yalnızca bilgi vermek için değil; yatırımcıları, denetçileri ve düzenleyici otoriteleri bilgilendirmek için hazırlanır. Bu nedenle çeviri süreci:
Finansal ve sürdürülebilirlik terminolojisine hâkimiyet
Regülasyon farkındalığı
Terminolojik tutarlılık
Hukuki bağlayıcılık bilinci
gerektirir.
Yanlış yapılan bir çeviri, doğru hazırlanmış bir raporu dahi riskli bir belgeye dönüştürebilir.
Uzman çeviri yaklaşımıyla hazırlanan IFRS ve ESRS raporları, şirketlerin uluslararası arenadaki güvenilirliğini ve şeffaflığını doğrudan destekler.
